सपनतीर्थ
सपनतीर्थ (Sapana Tirtha) काठमाडौं जिल्लाको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक नगर टोखा नगरपालिका मा अवस्थित एक अति महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय तीर्थस्थल हो। यससम्बन्धी मुख्य विवरणहरू तल प्रस्तुत गरिएको छ:
१. धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्व (Significance)
नामको अर्थ: 'सपना' र 'तीर्थ' मिलेर बनेको यो ठाउँलाई नेपाली संस्कृतिमा सपना वा मनोकांक्षा पूरा गर्ने पवित्र तीर्थस्थलको रूपमा विश्वास गरिन्छ। स्थानीय जनविश्वास अनुसार यहाँ स्नान गर्नाले र दर्शन गर्नाले मनले चिताएको पुग्ने र पाप नाश हुने जनविश्वास छ।
मन्दिर तथा तलाउ: यहाँ एउटा पवित्र तलाउ (कुण्ड) र हिन्दु देवी महालक्ष्मी तथा अन्य देवताहरूको मन्दिर रहेको छ।
२. सपनतीर्थ मेला र विस्का जात्रा (Fair & Festival)
नयाँ वर्षको पहिलो दिन (बैशाख १ गते): प्रत्येक वर्ष नेपाली नयाँ वर्षको पहिलो दिन (बैशाख १ गते) यहाँ भव्य सपनतीर्थ मेला लाग्ने गर्दछ।
स्नान पर्व: वैशाख १ गतेको बिहानैदेखि देशका विभिन्न ठाउँबाट (विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकाबाट) हजारौं भक्तजनहरू सपनतीर्थको तलाउमा पवित्र स्नान गर्न र पूजाआजा गर्न आउने गर्दछन्।
विस्का जात्रासँग सम्बन्ध: टोखाको प्रसिद्ध विस्का नखः (बिस्का जात्रा) सपनतीर्थ मेलासँगै जोड려서 सुरु हुन्छ। यो जात्रा टोखाको मुख्य सांस्कृतिक उत्सव हो।
३. अवस्थिति र पुग्ने तरिका (Location & Access)
स्थान: यो टोखा नगरपालिकाको उत्तरी क्षेत्र, शिवपुरी डाँडाको फेद तथा जङ्गलको नजिक शान्त वातावरणमा अवस्थित छ।
कसरी जाने: काठमाडौंको चक्रपथ (सामुदायिक बस वा ट्याक्सीमार्फत) गोंगबु वा बसुन्धरा हुँदै सजिलै टोखा पुग्न सकिन्छ। टोखा बजारबाट उत्तरतर्फको बाटो हुँदै केही मिहिनेत वा सवारी साधनमा सपनतीर्थ मन्दिरसम्म पुग्न सकिन्छ।